Er is niks mooiers dan op een zonnige ochtend de trossen los te gooien, de motor zacht te horen pruttelen en de rust van het water tegemoet te varen. Als zestigplusser heb je vaak net wat meer tijd om eropuit te trekken, en geloof mij: beginnen met varen als hobby is een van de leukste manieren om van die vrijheid te genieten. Of je nu droomt van ontspannen tochtjes door de Hollandse Biesbosch of juist van langere vakanties op de Friese meren of in het buitenland, de mogelijkheden zijn eindeloos.
Toch zie ik op de steigers regelmatig mensen twijfelen. Heb je meteen een vaarbewijs nodig? Moet je direct een duur schip aanschaffen? En hoe zit het met het onderhoud? In dit artikel neem ik je mee in alles wat er komt kijken bij beginnen met varen als hobby. Zo ga jij straks vol zelfvertrouwen het water op!
Waarom varen de ultieme hobby is voor actieve pensionado’s
Toen ik een paar jaar geleden mijn eerste eigen sloep kocht, ging er een wereld voor me open. Varen is namelijk niet zomaar een tijdverdrijf; het is een complete manier van leven. Het brengt je op plekken in Nederland die je vanaf de weg nooit te zien krijgt. Je ervaart de natuur van heel dichtbij en ziet de prachtigste watervogels langs je boot glijden.
Daarnaast brengt een boot huren of kopen ontzettend veel gezelligheid met zich mee. Op het water groet iedereen elkaar en op de steiger van de jachthaven maak je zo een praatje met medewatersporters. Het is de perfecte combinatie van ontspanning, beweging in de buitenlucht en sociale contacten.
Welke manier van varen past bij jou?
Voordat je naar de eerste de beste botenmarkt rent, is het verstandig om te bepalen wat voor soort watersporter je wilt zijn. De watersport is enorm veelzijdig en er is voor ieder budget en iedere voorkeur wel iets te vinden.
Om te bepalen hoe jij het liefste het water op gaat, kun je kijken naar de verschillende soorten boten en waarvoor ze het meest geschikt zijn:
- Dagboot of sloep: Dit type boot is uitermate geschikt voor gezellige dagtochten, korte uitstapjes en gezamenlijke picknicks op het water.
- Kajuitboot: Ideaal voor wie graag overnacht aan boord, weekendjes weg wil of langere vaarvakanties plant.
- Zeilboot: Perfect voor de watersporter die sportief bezig wil zijn, houdt van actie en optimaal wil genieten van de rust van de wind.
- Huurboot: De beste keuze om zorgeloos uit te proberen wat bij je past, zonder direct vast te zitten aan beheer en onderhoud.
De klassieke sloep: ultiem genieten op het water
Voor een gezellig dagje uit met de kinderen of kleinkinderen is een sloep huren of kopen een fantastische keuze. Een sloep ligt stabiel in het water, is wendbaar en heeft een lage doorvaarthoogte. Daardoor vaar je moeiteloos onder de meeste bruggetjes door naar de mooiste historische binnensteden.
De kajuitboot: jouw rijdende vakantiehuisje
Wil je liever meerdere dagen achter elkaar onderweg zijn? Dan is een motorboot met kajuit ideaal. Je hebt een vast dak boven je hoofd, een klein kombuisje om te koken en comfortabele slaapplaatsen. Dat betekent dat je ’s avonds heerlijk kunt overnachten in een rustige jachthaven of midden in de natuur aan een steiger.
Zeilen of elektrisch varen
Zoek je liever de stilte op? Dan is elektrisch varen erg populair. Je hoort enkel het geluid van het rimpelende water tegen de boeg. En voor wie echt actief aan de slag wil, blijft zeilen voor beginners een prachtige uitdaging.
Heb je een vaarbewijs nodig om te beginnen?
Als pensionado’s beginnen met varen als hobby is een van de meest gestelde vragen die ik krijg: “Moet ik verplicht een klein vaarbewijs halen?” Het antwoord is kort maar krachtig: dat hangt helemaal af van de boot waarmee je op pad gaat.
De vuistregel voor het vaarbewijs: Is je boot korter dan 15 meter én kan deze niet sneller varen dan 20 kilometer per uur? Dan heb je in Nederland geen vaarbewijs nodig.
Is de boot langer dan 15 meter of kan hij sneller dan 20 kilometer per uur? Dan is Vaarbewijs 1 verplicht. Hoewel het voor kleinere boten dus niet altijd verplicht is, raad ik iedere beginner toch aan om ten minste een basiscursus te volgen. Let op: Check actuele regels altijd op de site van het CBR.
Praktische vaartraining en de regels op het water
Kennis van de reformatie van de vaarregels (het Binnenvaartpolitiereglement) geeft enorm veel rust op het water. Het is ontzettend fijn als je weet wie er voorrang heeft als je een grote beroepsvaart tegenkomt. Bovendien leert een korte praktijkcursus varen je hoe je eenvoudig aanlegt, afmeert en manoeuvreert bij harde wind. Dat voorkomt een hoop stress bij het binnenvaren van een drukke haven!
Beginnen met varen als hobby: Zelf een boot kopen of eerst huren?
Als de watersportkriebels eenmaal toeslaan, wil je het liefst meteen de krant doorspitten op zoek naar een eigen schip. Toch is het slim om niet over één nacht ijs te gaan. Een verstandig stappenplan om het varen uit te proberen ziet er als volgt uit:
- Stap 1: Begin met een dagje een sloep huren samen met familie of vrienden.
- Stap 2: Volg een korte cursus in de basiselementen en de belangrijkste vaarregels.
- Stap 3: Boek een tweekoppige vaarvakantie met een kajuitboot om te ervaren hoe het is om langer op het water te leven.
- Stap 4: Ga pas goed georiënteerd en met opgedane ervaring over tot de aanschaf van een eigen boot.
Proef op de som: een boot huren
Mijn beste advies voor iedereen die begint met varen: ga eerst een paar keer een boot huren in Nederland. Huur een weekend een motorjacht in Friesland of boek een middagje een sloep in de Biesbosch. Zo ontdek je vanzelf welk type boot het beste bij je past en of je het varen na een paar weken nog steeds zo leuk vindt.
Een eigen boot kopen: waar let je op?
Besluit je om een tweedehands boot te kopen? Neem dan altijd een ervaren kenner mee. Let bij de inspectie op de staat van de motor, controleer de romp op eventuele osmose of roest en bekijk hoe de kap eraan toe is. Een nieuwe buiskap of motorrevisie kan namelijk flink in de papieren lopen.
De praktische kanten van het botenbezit
Bij een eigen schip komt natuurlijk wat meer kijken dan alleen de sleutel omdraaien en wegvaren. Om te zorgen dat je hobby een plezier blijft, is het goed om rekening te houden met de vaste lasten en het onderhoud.
De vaste kosten op een rijtje
- Liggeld jachthaven: Afhankelijk van de lengte van je boot en de luxe van de jachthaven.
- Bootverzekering: Een WA-dekking is in de meeste jachthavens verplicht.
- Onderhoud en winterstalling: Je boot moet ’s winters vaak het water uit voor een inspectie van het onderwaterschip en een nieuwe laag antifouling.
- Brandstof: Diesel, benzine of de kosten voor het opladen van de accu’s.
Onderhoud: zelf doen of uitbesteden?
Het leukste aan een eigen boot vind ik persoonlijk het klooien op de steiger. In het voorjaar even lekker poetsen, het houtwerk in de olie zetten en de motor een kleine beurt geven. Ben je zelf niet zo handig? Geen enkel probleem! In vrijwel elke jachthaven kun je het technische onderhoud prima uitbesteden aan vakmensen.
Mijn favoriete vaarroutes voor beginners
Nederland is een echt waterland en heeft duizenden kilometers aan prachtige vaarwegen. Beginnen met varen als hobby kan het beste in rustig vaarwater. Als je net begint met recreatief varen, zijn dit een paar heerlijke plekken om ervaring op te doen:
1. Varen door de historische grachten van Leiden
Wil je ontspannen oefenen met sturen en manoeuvreren? Dan is varen in de grachten van Leiden een geweldige manier om te beginnen. De Leidse binnenstad heeft op Amsterdam na het meeste water binnen haar poorten. Met een kleine sloep of elektrisch bootje vaar je hier heerlijk rustig langs monumentale panden, gezellige terrassen en groene singels. Omdat de vaarsnelheid in de grachten laag ligt, is het de perfecte omgeving om het gevoel voor je boot te krijgen zonder de hectiek van grote beroepsvaart.
2. De Friese Meren
Friesland is een waar walhalla voor watersporters. De steden en dorpen zoals Sneek, Grou en Sloten zijn fantastisch ingesteld op passanten. De vaarwegen zijn breed, goed aangegeven en er zijn talloze gratis aanlegplaatsen in de natuur.
3. De Biesbosch
Wil je opgaan in de natuur? Dan zijn de smalle kreekjes van Nationaal Park De Biesbosch een absolute aanrader. Hier vaar je in alle rust tussen de wilgen door en kun je bevers of bijzondere vogels spotten.
4. De Vecht en de Loosdrechtse Plassen
Langzaam varen langs prachtige historische buitenplaatsen, theekoepels en schilderachtige dorpen zoals Ommen en Breukelen. De Vecht is overzichtelijk en ademt een en al nostalgie uit.
Handige tips voor jouw eerste vaartocht
Ga je binnenkort voor het eerst zelfstandig de plas op? Met deze praktische checklist begin je ontspannen aan jouw avontuur:
- Check het weerbericht: Ga niet op pad bij dichte mist of windkracht 5 of hoger als je net begint.
- Neem voldoende stootwillen mee: Zorg dat je fenders (stootwillen) op de juiste hoogte hangen om schade bij het aanleggen te voorkomen.
- Blijf rustig bij het aanleggen: Onthoud de gouden regel op het water: vaar nooit sneller dan je wilt crashen. Neem de tijd en vraag gerust om hulp als er iemand op de steiger staat.
- Zorg voor reddingsvesten: Veiligheid staat voorop. Zorg dat er voor alle opvarenden een goed passend reddingsvest aan boord ligt.
Trek de stoute schoenen aan en ga het water op!
Het prachtige van beginnen met varen als hobby is dat je er heerlijk de tijd voor kunt nemen. Je hoeft nergens gehaast naartoe; de reis zelf is immers de bestemming. Of je nu kiest voor een ontspannen middag in een huursloep door de Leidse grachten of investeert in je eigen kajuitjacht: het water geeft je een gevoel van vrijheid dat met niks te vergelijken is.
Huur dit weekend eens een bootje, voel de wind door je haren en ontdek hoe fantastisch deze hobby is. Zie ik je binnenkort op het water?
